Słodka pułapka – jak węglowodany wpływają na płodność?

Nie tylko ilość, ale i jakość

Nie każdy węglowodan działa tak samo na Twój organizm – i na Twoją płodność. Produkty o wysokim indeksie (IG) i ładunku glikemicznym (ŁG) powodują gwałtowne skoki glukozy i insuliny we krwi. W nadmiarze mogą one zaburzać gospodarkę hormonalną, a to prosta droga do problemów z owulacją.

Badanie Nurses’ Health Study II (Chavarro i in., 2009) pokazało, że dieta bogata w produkty o wysokim ŁG zwiększa ryzyko niepłodności owulacyjnej. Kluczem do zachowania płodności jest prawidłowa wrażliwość insulinowa – kiedy spada, rośnie ryzyko zaburzeń jajeczkowania.

Błonnik – sprzymierzeniec płodności

Z kolei produkty o niskim IG/ŁG, bogate w błonnik, pomagają stabilizować poziom cukru we krwi. W badaniu Nurses’ Health Study II (Chavarro, 2007) dodanie 10 g błonnika do diety kobiet, które spożywały przeciętnie 18 g/d, wiązało się z dodatkowym obniżeniem ryzyka niepłodności owulacyjnej, zwłaszcza u kobiet po 32. roku życia. Dobrymi źródłami są warzywa nieskrobiowe, owoce jagodowe, rośliny strączkowe i pełnoziarniste zboża.

Co dzieje się w jajnikach?

Receptory insulinowe znajdują się również w jajnikach. Nadmiar węglowodanów o wysokim IG/ŁG powoduje zwiększoną sekrecję insuliny, która pobudza wydzielanie androgenów i IGF-1. To mechanizm sprzyjający insulinooporności i rozwojowi zespołu policystycznych jajników (PCOS) – jednej z najczęstszych przyczyn problemów z owulacją (Leszczyńska, 2017).

Fruktoza – ukryty wróg płodności?

Fruktoza z owoców w rozsądnych ilościach nie jest problemem. Ale jej nadmiar, szczególnie w postaci syropu glukozowo-fruktozowego, może zwiększać ryzyko zaburzeń owulacji i endometriozy (Sińska i in., 2014). U mężczyzn dieta bogata w cukry proste nasila stres oksydacyjny, obniża produkcję tlenku azotu (NO) i negatywnie wpływa na jakość nasienia oraz erekcję (Leszczyńska, 2017).

Jak wspierać płodność dietą?

1. Wybieraj produkty o niskim IG/ŁG (warzywa, owoce jagodowe, strączki, pełne ziarna).
2. Ogranicz cukry proste i przetworzoną żywność.
3. Włącz do jadłospisu więcej błonnika.
4. Czytaj etykiety – syrop glukozowo-fruktozowy kryje się w wielu produktach.

Bibliografia

1. Chavarro, J.E., et al. (2009). A prospective study of dietary carbohydrate quantity and quality in relation to risk of ovulatory infertility. Eur J Clin Nutr, 63(1), 78–86.
2. Hajduk, M. (2013). Zespół policystycznych jajników – aspekty metaboliczne. Endokrynol Pol, 64(2), 114–123.
3. Leszczyńska, T. (2017). Żywienie a płodność – aspekty dietetyczne w leczeniu niepłodności. Kraków: Wydawnictwo UR.
4. Sińska, B., et al. (2014). Dietary habits and risk of endometriosis. Ann Agric Environ Med, 21(2), 259–264.